PUNTS
la gasetta giuvna

Detagls davart l'ediziun nr. 33

favrer 1997
annada 3
Tema
PUNTS nr. 33
Caporedacziun: Anita Simeon
Gaudench Dazzi
Layout: Julia Staat
Eddy Huonder
Gioni Fry
editorial

Perlas encounter la tema? (Adrian Pally)

Viaden en bucca e giuaden cun tut! Oravontut students dalla medischina prendan perlas duront ils examens encunter attaccas da panica, problems da saver durmir, per saver emprender meglier e pli ditg...

En ina dissertaziun da Hans Ulrich Zweifel digl onn 1991 san ins leger che 70 pertschien dils 164 students da medischina ch’in ha dumandau prendevan medicaments. Mo gest ina tiarza dils students haveva lagutiu nuot duront ils temps dils examens. Els lagutevan medicaments stimulonts ni quietonts e meinsvart schizun omisdus. In candidat consumava duront il temps d’examens in ver coctail da medicaments: tranquilizers, perlas da durmir, perlas encunter il mal, stimulants ed antidepressiva. Ils students ein denton mo ina pintga part dallas 100’00 persunas en Svizra ch’en dependentas da medicaments.

Biars consumeschan el discus. Ina giuvna di: "Sche mes fargliuns savessen, tgei ch’jeu hai tut priu duront ils examens finals, jeu crei ch’jeu savessel buc pli mirar els egls ad els. Cura ch’jeu pudevel buca emprender pli, prendevel jeu in Adiplex. Quei fageva ch’jeu sesentevel cuntenta e fageva ir naven la stauncladad."

Quella giuvna ei buc in cass singul. Tenor igl uffeci federal per problems d’alcohol laguotan 120’000 Svizzers mintgadi silmeins in medicament da durmir, dil mal ni per stimular. Tier las dunnas eisi schizun duas gadas aschi biaras.

Gest per ils students da medischina eis ei fetg leva da vegnir tier perlas. Suenter dus onns studi survegnan els il bul dils "clinichers" ella carta da legitimaziun. Aschia san els ir en apoteca per medicaments ch’ins survegn schiglioc mo cun in recept, sco: Betablocker (tranquilizers), Rohypnol (ferm medicament per durmir), Ponstan (medicament encunter il mal) ni psicofarmaca.

Tgei effect che Betablocker ha, raquenta ina giuvna suandontamein: "Jeu sun stada extreme coola. Igl examen ei semplamein ius sper mei ora ed jeu hai mo tertgau: Quei expert ei aschi in vadi. Bunamein havess jeu detg ad el da buc far aschi da gnervus". Buca da sesmarvegliar: Cun Betablocker survarga il puls strusch 100 fridas alla minuta, ins trembla dameins e siua strusch. Els san denton era reducir la prestaziun. In auter student che haveva priu ina dosa memia aulta raquenta: "Jeu hai insumma buc priu serius igl examen. Jeu havevel negin sentiment pli per il temps e stuevel traso rir. Jeu vevel buca idea surd a tgei ch’ei mava insumma…"

Magliar perlas per buca haver tema pli? Consumar enstagl da sligiar problems? Ins sa sedumandar. Ins sa era sedumandar, sche quei ei la sort miedis che nus lein…

PS: En Tiaratudestga ha l’industria farmacuetica vendiu 1996 1.7 milliardas scatlas perlas. Teoreticamein dess quei ca. 1100 perlas per persuna ed onn!! (tenor: Alcatraz 1/1996)

texts en questa ediziun

Giachen Maissen (Tema – in pareri)Elvira Pünchera (La chesa illa planüra)Adrian Pally (Tema)Conradin Klaiss (No fear – no human)Peder Plaz (Tema, - angal da spierts?)David Carigiet (Igl ozon e sia sfera) Guadench Dazzi)Corsin Derungs (Colurs)Gion Balzer Risch (Ina tura privata tras New York)Claudio Barrachi (Las agnas da Zuoz – Scu la natüra reconquista la natüra)Seraina Caduff (Denter idealissem e sauna raschun)Guadench Dazzi (Pasqua a l’ungaraisa)Daniel Günther (May Day)

turnar a la survista